Os predicados do wolof marcan número e persoa do suxeito nun Auxiliar que, ademáis, indica aspecto verbal (perfectivo ou imperfectivo), e serve para enfatizar diferentes constituíntes da cláusula. Existen varias series de auxiliares (chamadas 'conxugacións') que se usan para enfatizar diferentes elementos da predicación:

NA: Perfectivo non enfático

É a conxugación usada cando non se quere enfatizar nada en particular. Ten significado perfectivo ou resultativo.
Neste caso, o auxiliar colócase despois do verbo

degg naa wolof
entender NA.1SG(=eu) wolof
= "entendo o wolof"
dem naa tefes
marchar NA.1SG(=eu) praia
= "fun á praia"

LA: Énfase no complemento

Úsase para enfatizar o obxecto ou calquera outro complemento, que se sitúa diante do verbo

wolof laa degg
wolof LA-1SG(=eu) entender
= "entendo o wolof"
= "O que entendo é o wolof"

A: Énfase no suxeito

Enfatiza o suxeito

maa degg wolof
A.1SG(=eu) entender wolof
= "eu entendo o wolof"

= "o que entende o wolof son eu"

DA: Énfase no predicado

Enfatiza o predicado

dama-y jàng wolof
DA.1SG(=eu)-IMPERF entender wolof
= "estoy aprendendo wolof"
= "o que estou facendo é aprender wolof"

NGI: Presentativa

Enfatiza toda a predicación (predicado, suxeito e complementos)

maa ngi fi
1SG(=eu) NGI aquí
= "aquí estou / aquí me tes"
maa ngi-y dem
1SG(=eu) NGI-IMPERF irse
= "voume (neste momento)"

A conxugación neutra

Usada en subordinadas e independentes de sentido xeral ou habitual que contén só os morfemas persoais


Grupo de Tipoloxía Lingüística: wolof (Universidade de Vigo)
Última modificación da páxina 25 March 2009 ás 18h03, por JMGM