| Benn | loxo | du | tàccu |
| unha | man | Aux:NEG.3sg | aplaudir |
| “Unha (soa) man non aplaude” | |||
| Yàlla, | Yàlla, | bey | sa | tool |
| Alá | Alá | cultivar | POS.2sg | campo |
| “Alá, Alá, cultiva o campo”
(o feito de invocar a Deus non exime de traballar) | ||||
| Alal – u | golo | ca | lex | ba |
| sorte-REL | mono | en | meixela | CL.Sg-Lonx |
| “A sorte do mono está na súa meixela” | ||||
| Sant | dëkk – ul | f-enn |
| apelido | vivir-NEG.3sg | lugar-algún |
| “O apelido non vive en ningures” | ||
| Ñaq(q) | du | feeñ | ci | taw |
| suor | Aux.NEG-3sg | aparecer | en | choiva |
| “A suor non aparece na choiva” | ||||
| Ganaar | du | am | far–u | siiru |
| polo | Aux.NEG-3sg | coller | fianza-REL | gato salvaxe |
| “O polo non colle como fianza un gato salvaxe” | ||||
| Boo | bëg – bee | xam | luy | muñ, | am–al | jabar |
| cando | querer-COND. | saber | o que | paciencia | ter-IMP.2sg | esposa |
| “Se queres saber o que é a paciencia, ten unha esposa” | ||||||
| Boo | bëg – gee | xam | luy | laabiir | am – al | doom |
| Cando | querer COND | saber | REL | indulxencia | ter-IMP.2sg | fillo |
| “Cando queiras saber o que é a indulxencia ten un fillo” | ||||||
| Yàkkamti | baa – ul |
| Ter presa | bó-NEG.3sg |
| “Ter presa non é bo” | |
| xale | xam – ul | dara | waaye | nag, | li | war | mooy | aar | ko | ngir | ëllëg |
| neno | saber-NEG.3sg | nada | pero | logo | CLSg (o que) | deber | Aux-IMPERF | protexer | OBX.3sg | para | mañá |
| “O neno non sabe nada, pero hai que protexelo para o mañá (o futuro)” | |||||||||||
| Waaye | ma | ñi | nee | na-ñu: | ku | def | lu |
| pero | persoa maior | CLPl | dicir | Aux(NA)-3ªpl | REL | facer | REL |
| “Pero as persoas maiores din: quen fai o que... | |||||||
| kenn | mas–ul | def | gis | lu | kenn | mas–ul | gis |
| alguén | poder-NEG.3sg | facer | ver | REL | alguén | poder-NEG.3sg | ver |
| ..ninguén fai, ve o que ninguén pode ver” | |||||||
| Menn | picc | mën–ul | yàq | ndaje! |
| Un | paxaro | poder-NEG.3sg | destruir | reunión |
| “Un só paxaro non pode destruir unha reunión!” | ||||
| Wàcc | daanoo | ci | gën | a | gaaw |
| baixar | caer | prep | mellor | rápido | |
| “Caer é a forma máis rápida de baixar” | |||||
| Bopp | du | ngir | karaw | kessé |
| testa | Aux.NEG-3sg | para | soster | pelo |
| “A testa non está para soster o pelo” | ||||
| Fen | wu – y | defar – ug | mbokk | a | gën | dëgg | gu | ko – y | yàq |
| mentira | REL-IMPERF | amañar | familia | mellor | verdade | REL | OBX.3sg-IMPERF | destruir | |
| “A mentira que amaña unha familia é mellor ca verdade que a destrúe” | |||||||||
| Ku | bey | sa | bànneex, | góób | sa – w | naqar |
| REL | cultivar | POS.2sg | felicidade | recoller | POS.2ªsg | mala sorte |
| “O que cultiva a súa felicidade, recolle a súa mala sorte” | ||||||
| Saabu | du | fóót | bopp – am |
| xabón | Aux.NEG.3sg | limpar | testa-POS.3sg |
| “O xabón non limpa a súa propia testa (a si mesmo)” | |||
| Ganaar | du | am | faru | siiru |
| galiña | Aux.NEG.3sg | ter | noivo | gato montés |
| “A galiña non ten coma noivo a un gato montés” | ||||
Referencias
Case todos estes proverbios proceden dalgunha destas fontes:
- Cissé, Mamadou (2000): Contes wolof modernes (bilingue wolof-français). Paris, L'Harmattan
- Proverbes wolof au Sénégal
A glosa e a tradución ao galego son de Alba Diz, estudante de Filoloxía Hispánica (Tipoloxía Lingüística 2009)