⚠ (:searchbox label=Ir value=Buscar focus=true:)

Nas linguas maias, os verbos non especifican o tempo, senón que o que se marca é o aspecto. Exprésase mediante afixos flexivos, xeralmente prefixos. Estos prefixos son os mesmos para os diferentes tipos de verbos: transitivos ou intransitivos.

Aspecto Completivo

Tamén denominado perfectivo, márcase co morfema x-.

Participio perfecto

A diferencia dos outros morfemas de aspecto, esta forma verbal constrúese cun sufixo, non cun prefixo. O significado aspectual, como o no me indica é o mesmo que o do aspecto completivo. Con verbos intransitivos engádese -inaq, para verbos transitivos radicais utilízase -Vm e para os derivados -m. A persoa e número gramaticais do suxeito márcanse en verbos transitivos pola serie A e intransitivos pola serie E. O P transitivo márcase coa serie B.

• Intransitivo

• Tansitivo Radical

• Transitivo Derivado

Aspecto Incompletivo

Ou aspecto imperfectivo. En k'iche' márcase co prefixo k-.

Aspecto Potencial

Indica unha acción non realizada pero con posibilidade de realizarse. Márcase con dous prefixos, xk- ou xch, que teñen a súa orixe no prefixo de aspecto completivo x- en combinación co marcador de modo imperativo k- ou ch-.

Aspecto Progresivo

Indica que a acción está en proceso e é o único que non se marca cun prefixo, senón co verbo auxiliar -tajin. Colócase en posición anterior ó verbo principal. Outra forma de expresar o progresivo é marcar tódalas persoas gramaticais e os marcadores de aspecto no verbo auxiliar -tajin e, seguido deste, o verbo principal introducido por unha preposición. Cando se utiliza esta variante, o verbo principal aparece en forma de infinitivo ou como un substantivo verbal. Se aparece en forma infinitiva, introdúcese coa preposición pa con verbos intransitivos e chi cos transitivos. Mentres que cando aparece como substantivo verbal leva posesivo dacordo coa persoa e número do P.

Con preposición pa

Con preposición chi